نقش تعاونیها در ارتقای بهرهوری و توسعه سرمایه انسانی شرکتها
در فضای رقابتی اقتصاد امروز، شرکتها برای دستیابی به رشد پایدار نیازمند بهرهگیری از تمامی ظرفیتهای موجود در حوزه سرمایه انسانی، مشارکت کارکنان و افزایش بهرهوری سازمانی هستند. در این میان، تعاونیها به عنوان یکی از مهمترین ابزارهای توسعه اقتصادی و اجتماعی، میتوانند نقش مؤثری در ایجاد همافزایی میان منافع کارکنان و اهداف بنگاههای اقتصادی ایفا کنند.
به قلم: یونس فتاحپور، کارشناس اقتصادی
تجربه کشورهای توسعهیافته نشان میدهد که تعاونیهای فعال در درون یا پیرامون شرکتها، علاوه بر تأمین بخشی از نیازهای رفاهی و معیشتی کارکنان، موجب افزایش احساس تعلق سازمانی، تقویت سرمایه اجتماعی و ارتقای انگیزه نیروی کار میشوند. زمانی که کارکنان در قالب ساختارهای تعاونی در تصمیمگیریها و منافع اقتصادی سهیم باشند، سطح مسئولیتپذیری و مشارکت آنان در تحقق اهداف سازمان نیز افزایش مییابد. این موضوع در نهایت به بهبود بهرهوری، کاهش هزینهها و افزایش کیفیت عملکرد شرکت منجر خواهد شد.
از سوی دیگر، تعاونیها میتوانند به عنوان بازوی حمایتی شرکتها در حوزههای مختلف از جمله تأمین کالا و خدمات، مسکن، حملونقل، آموزش و حتی سرمایهگذاریهای مشترک عمل کنند. در شرایطی که نوسانات اقتصادی و افزایش هزینههای زندگی فشار مضاعفی بر نیروی کار وارد میکند، فعالیت هدفمند تعاونیها میتواند بخشی از این فشارها را کاهش داده و به حفظ ثبات و آرامش محیط کار کمک کند.
نکته مهم آن است که موفقیت تعاونیها نیازمند مدیریت حرفهای، شفافیت مالی و جلب اعتماد اعضاست. هرچه عملکرد تعاونیها مبتنی بر اصول حاکمیت شرکتی، پاسخگویی و ارائه خدمات واقعی به اعضا باشد، میزان اثرگذاری آنها بر توسعه شرکتها نیز بیشتر خواهد بود. در مقابل، نگاه صرفاً تشریفاتی به تعاونیها، این ظرفیت ارزشمند را از کارکرد اصلی خود دور میکند.
امروزه بسیاری از بنگاههای بزرگ اقتصادی، تعاونیها را نه یک نهاد جانبی، بلکه بخشی از راهبرد توسعه منابع انسانی و مسئولیت اجتماعی خود میدانند. این رویکرد میتواند الگویی مناسب برای شرکتهای ایرانی نیز باشد؛ چرا که تقویت تعاونیها علاوه بر بهبود وضعیت کارکنان، زمینه افزایش بهرهوری، انسجام سازمانی و توسعه پایدار بنگاههای اقتصادی را فراهم میسازد.
در شرایط کنونی اقتصاد کشور، توجه به ظرفیتهای مغفولمانده تعاونیها میتواند به ایجاد مشارکت بیشتر کارکنان، توزیع عادلانهتر منافع اقتصادی و تقویت تابآوری شرکتها در برابر چالشهای اقتصادی کمک کند. از این منظر، توسعه و توانمندسازی تعاونیها نه تنها یک ضرورت اجتماعی، بلکه یک راهکار اقتصادی مؤثر برای ارتقای عملکرد شرکتها و تحقق اهداف توسعهای کشور به شمار میرود.